Xã An Thành

Hải Phòng xây dựng 'Thành phố học tập' trở thành động lực phát triển của đô thị lớn, hướng tới phát triển bứt phá mang tính bền vững.

Việc Sở Giáo dục và Đào tạo và Hội Khuyến học thành phố vừa ký kết Chương trình phối hợp giai đoạn 2026 - 2030 không đơn thuần là hoạt động phối hợp định kỳ, mà là một chính sách mang tầm chiến lược lâu dài, đặt trong bối cảnh phát triển mới của Hải Phòng.

Sau hợp nhất, Hải Phòng không chỉ giữ vai trò trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa, quốc phòng, an ninh của vùng Duyên hải Bắc Bộ, mà còn là một trong ba cực tăng trưởng của vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc (Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh). Đồng thời là cửa ngõ ra biển của các tỉnh phía Bắc. Vị thế đó đặt ra yêu cầu tương xứng về nền tảng phát triển, trong đó năng lực học tập của toàn xã hội trở thành yếu tố mang tính quyết định.

Với quy mô dân số hơn 4,6 triệu người, cùng 1.648 cơ sở giáo dục phổ thông và hơn một triệu học sinh, Hải Phòng sở hữu hệ thống giáo dục quy mô rộng lớn, phát triển đồng bộ. Tuy nhiên, chính quy mô này đặt ra yêu cầu căn bản: nếu việc học chỉ giới hạn trong nhà trường, thành phố sẽ không thể đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.

Do vậy, xây dựng “Thành phố học tập”, nơi người dân học tập suốt đời trở thành động lực phát triển của đô thị lớn, hướng tới phát triển bứt phá mang tính bền vững.

Trong kỷ nguyên số, lợi thế phát triển không còn phụ thuộc chủ yếu vào hạ tầng hay vị trí địa lý - những yếu tố có thể nhanh chóng được cải thiện, mà nằm ở khả năng thích ứng và tự học, nâng cao trình độ của nguồn nhân lực.

Với quy mô kinh tế đứng thứ 3 cả nước, nơi hội tụ các chuỗi cung ứng, logistics, công nghiệp và dịch vụ, Hải Phòng đang chịu áp lực ngày càng lớn về chất lượng lao động. Nếu không hình thành một xã hội học tập, nơi tri thức được cập nhật liên tục, thì lợi thế địa kinh tế khó có thể chuyển hóa thành lợi thế phát triển lâu dài.

Trong bối cảnh đó, sự phối hợp giữa hai cơ quan mang ý nghĩa chiến lược, không chỉ ở phương diện tổ chức thực hiện mà còn ở tầm kiến tạo hệ sinh thái học tập hiện đại. Đây là sự liên kết hai trụ cột then chốt: quản lý nhà nước về giáo dục với vai trò định hướng, dẫn dắt và lực lượng xã hội có khả năng lan tỏa sâu rộng, trực tiếp thúc đẩy phong trào học tập trong cộng đồng.

Khi hai trụ cột này vận hành đồng bộ, việc học không còn “đóng khung” trong giới hạn nhà trường, mà trở thành dòng chảy xuyên suốt trong đời sống xã hội, tạo nền tảng cho phát triển bền vững và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của thành phố.

Điểm cốt lõi của chương trình không nằm ở quy mô hoạt động, mà ở cách tiếp cận có trọng tâm và chiều sâu. Trước hết, nâng cao nhận thức về học tập suốt đời được xác định không dừng ở tuyên truyền, mà hướng tới thay đổi hành vi, hình thành văn hóa học tập trong mỗi cá nhân và cộng đồng. Việc chuẩn hóa và nâng cao chất lượng các mô hình như “Công dân học tập”, “Gia đình học tập”, “Đơn vị học tập”, “Cộng đồng học tập”... hướng tới mục tiêu cao nhất là thiết lập mạng lưới học tập liên thông, bao trùm từ nhà trường đến gia đình, từ cơ quan đến khu dân cư.

Song song với đó, chương trình nhấn mạnh huy động nguồn lực xã hội cho khuyến học, khuyến tài, nâng cao hiệu quả hoạt động của các Trung tâm Học tập cộng đồng. Đồng thời phối hợp triển khai kế hoạch xây dựng Hải Phòng trở thành thành viên Mạng lưới “Thành phố học tập toàn cầu” của UNESCO.

Đây không chỉ là mục tiêu hội nhập, mà là quá trình cụ thể hóa các tiêu chí phát triển dựa trên tri thức, gắn trực tiếp với yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong giai đoạn mới.

Với một đô thị đóng vai trò đầu tàu như Hải Phòng, lựa chọn phát triển dựa trên tri thức đang trở thành yêu cầu bắt buộc. Xây dựng thành phố học tập chính là cách thành phố chuyển hóa quy mô dân số thành lợi thế, biến tiềm năng con người thành động lực tăng trưởng. Trong kỷ nguyên hội nhập, đây chính là con đường hiệu quả nhất để đi nhanh và đi xa.

Nguồn: Báo Hải Phòng